Miotła - wehikuł czarownic
 |
Wyczerpujące studium magicznego działania najpopularniejszego rekwizytu czarownic i… gospodyń domowych. Poznaj całą prawdę o lataniu na miotle - udaj się z wróżką Lilith Black Moon na wyprawę do fascynującego świata wierzeń, w którym przedmioty stanowią pomost między światem żywych i umarłych.
Skąd magia w miotle?
Do czego służy miotła? Usuwa rzeczy niepotrzebne i zużyte. Zamiatamy zazwyczaj w określonym porządku przestrzennym – od centrum w stronę peryferii i granicy, a to dlatego, że chcemy usunąć z naszej uporządkowanej i oswojonej przestrzeni wewnętrznej (orbis interior) śmieci, symbolizujące bezład, chaos i śmierć. Dlatego według kategorii rządzących myśleniem magicznym fakt zamiatania i pozbywania się odpadów jest pewnym rytuałem, przywracającym porządek, utracony na skutek zetknięcia się ze sferą świętą (sacrum). Chcemy umieścić śmieci tam, gdzie ich miejsce – w bezładnej, a więc niebezpiecznej i niepewnej sferze zewnętrznej (orbis exterior).
Dotyk śmiertelnej sfery
Wyraźne powiązanie przedmiotu i jego funkcji z niebezpiecznym kontaktem z zaświatami powoduje, że zarówno jego użycie, jak i samo wejście w posiadanie obwarowane musi być wieloma zakazami i nakazami. Aż do czasów nowożytnych przechowała się pamięć o głębokich związkach miotły z czynnościami magicznymi i ogromnym ryzykiem zetknięcia się z nieczystością śmierci.
Kiedy nie zmiatać?
Według dawnych wierzeń nie powinno się nabywać miotły w maju. Był to rzymski miesiąc śmierci, w kalendarzu celtyckim wyznaczał początek cyklu wegetacyjnego, z 30 kwietnia na 1 maja wypada przełomowa noc Walpurgii. Był to więc graniczny punkt cyklu rocznego. Nowa miotła pojawiająca się w sytuacji inicjalnej, dublując magiczne właściwości przypisane do tego czasu, może stać się bardzo niebezpiecznym narzędziem. W chwili otwartego kontaktu z zaświatami może dojść, m.in. przez realizacje funkcji miotły, do niekontrolowanego wypływania energii, przedmiotów, istot. We współczesnych angielskich powiedzeniach odnaleźć można takie właśnie dawne przekonania: „ kup miotłę w maju i wymieciesz przyjaciół”, „jeżeli zamieciesz dom w maju, wymieciesz z niego głowę domu”. Stanowią one wariant bardzo zasadniczego w konsekwencji wierzenia: „ kto kupuje miotłę w maju, temu krewni umierają”.
W wierzeniach jednego z ludów Indonezji związek ze śmiercią a rytualnym oczyszczeniem był jeszcze wyraźniejszy: miotły robiono z liści tajemniczej rośliny i skrapiano odwarem z ryżu i krwią. Następnie używano ich do zamiatania domu, wymiecione śmieci umieszczano zaś w miniaturowym domku z bambusa. Później puszczano go wraz z miotłą biegiem rzeki. Wierzono, że zabierze on ze sobą pecha i wyniesie aż za morze.
Płonąca miotła
Miotła z palmowych liści jest atrybutem złowrogiego afrykańskiego bóstwa ospy – w czasie epidemii tylko nią można zamiatać izbę chorego*. Na Śląsku w Wielkim Tygodniu na zakończenie postu odbywa się „palenie żuru”, jednym z rekwizytów są wtedy płonące, stare miotły, przedmioty należące do strefy śmierci, jaką była zimowa drętwota i okres postu, niszczy się, aby rozpocząć nowy cykl wegetacyjny.
Podobne artykuły: | Polecamy: |
